منطقه «ابر» شامل شهرستانهای ارزوئیه، بافت و رابر، از نواحی چندفرهنگی استان کرمان است که اقوام و طوایف گوناگونی در طول تاریخ در آن سکونت داشته‌اند.
تنوع قومی این منطقه باعث شکل‌گیری اشتراکات فراوان در آداب، رسوم و موسیقی شده است.
آیین پیوند یا «عیش» یکی از مهم‌ترین و باشکوه‌ترین آیین‌های سنتی این منطقه است که موسیقی بخش جدایی‌ناپذیر آن را تشکیل می‌دهد.
گروه‌هایی مانند کولی‌ها، لولی‌ها، مرسوم‌کارها، سیاه‌باب و لوطی‌ها از مهم‌ترین اجراکنندگان موسیقی مراسم بوده‌اند.
در کنار نوازندگان مرد، زنان نیز با اجرای «آوادون» و همراهی دایره، نقش مهمی در موسیقی آیین‌های ازدواج دارند.
مراحل آیین پیوند
آیین پیوند از مراحل متعددی مانند خواستگاری، مردخوانی، هیزم‌کنی، نان‌پزون، بیرق‌راست‌کنون، قربانی، حنابندان، چوب‌بازی، سرشورون، حمام، عروس‌کشان و پاتختی تشکیل می‌شود.
بسیاری از این مراحل با ساز و دهل، نی‌انبان، ضرب، تمپو، نقاره یا دایره همراه هستند.
حنابندان، چوب‌بازی و برپایی «بیرق داماد» از بخش‌های شاخص و دیدنی این آیین به شمار می‌روند.
در چوب‌بازی، پهلوانان با چوب‌های مخصوص و همراه با موسیقی به اجرای حرکات آیینی و نمایشی می‌پردازند.
در مراسم عروس‌کشان نیز ساز و دهل همراه عروس و داماد هستند و مراسم با آیین‌های خاص محلی ادامه پیدا می‌کند.
موسیقی و میراث فرهنگی منطقه ابر
آیین پیوند در ارزوئیه، بافت و رابر تنها یک مراسم ازدواج نیست، بلکه مجموعه‌ای از موسیقی، شعر، رقص، خوراک، پوشش و سنت‌های اجتماعی را در خود جای داده است.
تفاوت‌های موجود در اجرای این آیین در مناطق مختلف، نشان‌دهنده تنوع فرهنگی و تاریخی منطقه ابر است.
این آیین‌های ریشه‌دار بخشی ارزشمند از میراث فرهنگی و موسیقایی کرمان هستند و حفظ و ثبت آنها می‌تواند از فراموشی سنت‌های کهن این منطقه جلوگیری کند.
