شکل‌گیری و ساختار اجرا

کُرال نمایشی «حماسه هفتواد» به نویسندگی و کارگردانی مسعود نکویی، رویدادی تلفیقی از موسیقی، نمایش، تاریخ و فرهنگ کرمان بود که در مهرماه، طی یک هفته در سالن تئاتر مجموعه فرهنگ و هنر کرمان اجرا شد. این اثر با حضور ۱۵ بازیگر و ۴۰ خواننده، داستان هفتواد و پسرانش در ارگ بم و شهر کجاران و نبرد آنان با اردشیر بابکان را به شکلی موزیکال و غیرخطی روایت کرد.

شیوه روایت و اجرای موسیقی

در این اجرا، دیالوگ‌ها به صورت کُرال و شعرخوانی از ابیات شاهنامه ارائه می‌شد و راوی اصلی با آواز داستان را پیش می‌برد. گروه کُر تنها نقش خواننده نداشت و در بخش‌های مختلف نمایش به عنوان بازیگر نیز حضور داشت؛ گاهی در حال حرکت، نشسته یا حتی در قالب مردگان جنگ آواز می‌خواند. قطعات شاهنامه به صورت چندصدایی و گاه با شیوه پرسش و پاسخ میان گروه‌های مختلف اجرا شد و بخشی از آوازهای محلی کرمان نیز با گویش کرمانی در ساختار کُرال به کار رفت.

روایت غیرخطی و شخصیت‌های تاریخی

اجرای نمایش با تکنوازی سهتار آغاز شد و در ادامه تصاویر مرتبط با داستان در پشت سر راوی نمایش داده می‌شد. روایت به صورت غیرخطی میان زمان‌ها و مکان‌های مختلف جابه‌جا می‌شد و گاهی چند روایت به طور هم‌زمان در بخش‌های مختلف تصویر جریان داشت. هفت شخصیت بزرگ تاریخ کرمان نیز در جایگاه راویان تاریخی وارد نمایش شدند و داستان زندگی و آثار آنان در کنار روایت حماسه هفتواد قرار گرفت.

هفتواد و تاریخ کرمان

هفتواد در روایت‌های تاریخی، حاکم کرمان و بم در اواخر دوره اشکانی معرفی شده و داستان او با رویارویی با اردشیر بابکان پیوند دارد. یکی از عناصر مهم این داستان، اژدهایی است که در روایت مسعود نکویی نمادی از صنعت گسترده تولید ابریشم در بم و کرمان پیش از شکل‌گیری جاده ابریشم دانسته شده است. نمایش با برجسته کردن بخش کمتر شناخته‌شده داستان هفتواد در شاهنامه، بخشی از تاریخ و فرهنگ کرمان را دوباره مورد توجه قرار داد.

پیوند موسیقی، تاریخ و فرهنگ

«حماسه هفتواد» فراتر از یک اجرای صرفاً موسیقایی یا نمایشی، تلاشی برای آموزش ادبیات، تاریخ و فرهنگ کرمان از طریق هنر بود. استفاده هم‌زمان از موسیقی، نمایش، شعر، تصویر و روایت تاریخی، مخاطب را با بخشی از میراث فرهنگی کرمان آشنا می‌کرد و نشان می‌داد که هنر می‌تواند بستری مؤثر برای انتقال و ماندگار کردن مفاهیم تاریخی و فرهنگی باشد.